فضای ابری چیست؟ چه کاربرد و مزایایی دارد؟

فضای ابری برای ذخیره‌سازی اطلاعات استفاده می‌شود و یکی از فناوری‌های مدرن است که به کاربران امکان ذخیره داده‌ها و فایل‌های خود را به‌جای ذخیره‌سازی روی دستگاه‌های فیزیکی مانند هارد دیسک، روی سرورهای راه دور می‌دهد. فضای ذخیره سازی ابری (Cloud Storage) مزایای بسیاری مانند کاهش هزینه‌های نگه‌داری و بهبود امنیت اطلاعات دارد و همچنین امکان پشتیبان‌گیری و بازیابی اطلاعات را به‌سادگی فراهم می‌کند. با توجه به اهمیت این فناوری، در این مقاله می‌خواهیم بگوییم که فضای ابری چیست و چه کاربردی دارد؟

فضای ذخیره سازی ابری چیست؟

فضای ابری به مجموعه‌ای از خدمات و زیرساخت‌های اینترنتی گفته می‌شود که به شما اجازه می‌دهد تا داده‌ها، اطلاعات و فایل‌های خود را در سرورهای راه دور ذخیره و مدیریت کنید. این سرورها در مراکز داده‌ای قرار دارند که توسط شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات ابری، مدیریت و نگه‌داری می‌شوند. شما به‌جای ذخیره کردن اطلاعات روی دستگاه‌های فیزیکی مثل دیسک‌های سخت یا فلش مموری‌ها، می‌توانید از این فضا استفاده کنید تا بتوانید داده‌های خود را به‌صورت آنلاین ذخیره کنید. این قابلیت به شما اجازه می‌دهد تا بدون نیاز به تجهیزات خاص، به داده‌های خود از هر نقطه‌ای دسترسی داشته باشید.

فضای ابری روی سرورهای مجازی ابری پشتیبانی می‌شود؛ و از محبوب‌ترین سرویس‌های ذخیره سازی ابری می‌توان به Google Drive ،Dropbox، Icloud، IDrive، Google Cloud و غیره اشاره کرد.

فضای ابری چگونه کار می کند؟

حال که متوجه شدید که فضای ابری چیست، بهتر است ببینیم که این فضا چگونه کار می‌کند؟ فضای ابری از طریق شبکه‌ای پیچیده از سرورهای متصل به اینترنت کار می‌کند که به‌طور مداوم اطلاعات را ذخیره، پردازش و مدیریت می‌کنند. هنگامی که شما فایلی را در یک سرویس ابری آپلود می‌کنید، این فایل ابتدا از طریق اینترنت به یکی از این سرورها ارسال می‌شود. پس‌از ارسال، فایل به‌طور ایمن در سرور ذخیره و با استفاده از الگوریتم‌های رمزنگاری پیشرفته محافظت می‌شود تا از دسترسی‌های غیرمجاز جلوگیری شود. کاربران می‌توانند با استفاده از نرم‌افزارها یا مرورگرهای وب به این فایل‌ها دسترسی پیدا، آن‌ها را دانلود کنند یا حتی آن‌ها را به اشتراک بگذارند.

کاربرد فضای ابری چیست؟

کاربردهای فضای کلود بسیار گسترده است. یکی از اصلی‌ترین کاربردهای آن در زمینه ذخیره‌سازی اطلاعات است. افراد و شرکت‌ها می‌توانند فایل‌ها و داده‌های خود را در فضای ابری ذخیره و از هر جایی به آن‌ها دسترسی پیدا کنند. این روش نیاز به خرید هارد دیسک‌های بزرگ را کاهش و امنیت داده‌ها را نیز افزایش می‌دهد؛ زیرا داده‌ها در سرورهای پراکنده ذخیره می‌شوند و در صورت خرابی یک سرور، داده‌ها از بین نمی‌روند. اینکه دقیقاً فضای ابری چیست و چگونه این قابلیت‌ها را فراهم می‌کند، بستگی به زیرساخت‌های پیچیده‌ای دارد که توسط ارائه‌دهندگان این خدمات ایجاد شده است.

ویژگی های فضای ابری چیست؟

برای پاسخ به این پرسش که فضای ابری چیست، باید به ویژگی‌های خاص این فضا توجه کرد. در ادامه به بررسی این ویژگی‌ها می‌پردازیم.

• مقیاس‌پذیری (Scalability)

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این فضا، مقیاس‌پذیری آن است. سرویس‌های ابری به کاربران این امکان را می‌دهند که منابع خود را براساس نیازهایشان افزایش یا کاهش دهند. به‌عنوان‌مثال، اگر یک شرکت به‌طور ناگهانی با افزایش حجم داده‌ها مواجه شود، می‌تواند به‌سرعت فضای ذخیره‌سازی بیشتری از سرویس‌دهنده ابری خود درخواست کند، بدون اینکه نیاز به خرید تجهیزات فیزیکی جدید داشته باشد.

• دسترسی جهانی (Accessibility)

این قابلیت یکی دیگر از ویژگی‌های برجسته فضای ابری است. کاربران می‌توانند از هر نقطه‌ای که به اینترنت دسترسی دارند، به داده‌های خود دسترسی پیدا کنند. این امر به‌ویژه برای کسب ‌وکارهای بین‌المللی و تیم‌هایی که در مکان‌های مختلف جهان کار می‌کنند، بسیار مفید است.

• امنیت فضای ذخیره سازی ابری

امنیت نیز از دیگر ویژگی‌های مهم این فضا است. داده‌هایی که در فضای ابری ذخیره می‌شوند، معمولاً با استفاده از فناوری‌های رمزنگاری پیشرفته محافظت می‌شوند تا از دسترسی‌های غیرمجاز جلوگیری شود. البته از این منظر، مهم است که دقیقاً بدانید فضای ابری چیست و چرا انتخاب آن می‌تواند بهترین راه‌حل برای مدیریت داده‌ها باشد. نکته اینکه ممکن است فضای ذخیره سازی ابری نسبت به ذخیره سازی سنتی، امنیت کمتری داشته باشد؛ اما این به این معنا نیست که فضای امنی نیست.

مزایای فضای ذخیره سازی ابری

یکی از سوالات رایج کاربران این است که مزایا و معایب استفاده از فضای ابری چیست؟ برای پی‌بردن به این سوال باید بدانید که فضای ابری مزایای منحصربه‌فردی دارد که آن را به یک گزینه محبوب برای ذخیره‌سازی داده‌ها و اطلاعات تبدیل کرده است. در ادامه به مزایای فضای ابری می‌پردازیم.

صرفه‌جویی در هزینه‌ها

استفاده از فضای ابری به کاربران و سازمان‌ها اجازه می‌دهد که از هزینه‌های سنگین خرید و نگهداری تجهیزات فیزیکی و سرورها اجتناب کنند. به‌جای آن، کاربران تنها برای منابعی که استفاده می‌کنند، هزینه می‌پردازند که این امر باعث کاهش هزینه‌های سنگین می‌شود.

دسترسی آسان به اطلاعات

دسترسی آسان به داده‌ها از هر مکان و در هر زمان نیز یکی دیگر از مزایای استفاده از سرویس کلود است. این ویژگی مخصوصاً برای افرادی که در مکان‌ها و زمان‌های مختلف به اطلاعات خود نیاز پیدا می‌کنند، بسیار مناسب است. همچنین، فضای ابری امکان بکاپ خودکار از داده‌ها را فراهم می‌کند. این ویژگی به کاربران اطمینان می‌دهد که حتی در صورت ازدست‌دادن اطلاعات در دستگاه‌های محلی، نسخه‌های پشتیبان امنی در فضای ابری موجود است.

مدیریت بهتر اطلاعات با فضای ابری

شما می‌توانید به کمک فضای ابری، اطلاعات را بهتر مدیریت کنید؛ مانند طبقه‌بندی خودکار یا قفل کردن داده‌ها. همچنین می‌توانید از فضای ذخیره‌سازی ابری برای ایجاد فضای ذخیره‌سازی چند منطقه‌ای یا جهانی برای تیم‌های توزیع شده خود استفاده کنید. می‌توانید داده‌های خود را به روش‌هایی سازماندهی و مدیریت کنید که از موارد استفاده خاص پشتیبانی می‌کند؛ با کاهش هزینه‌ها، امنیت و سازگاری بالا.

مقیاس پذیری نامحدود

یکی دیگر از ویژگی‌های رایانش ابری، مقیاس‌پذیری و انعطاف‌پذیری است که کمک می‌کند تا با نیازهای متغیر کاربران سازگار باشد. به این ترتیب شما می‌توانید هر زمان نیاز باشد سرویس ذخیره سازی ابری خود را ارتقا داده و منابع را کاهش یا افزایش دهید. ممکن است در شروع کار استفاده از کلود استوریج  نیازهای ذخیره سازی خود را به طظور دقیق ندانید و به مرور متوجه شوید؛ با این امکان محدودیتی برای افزایش یا کاهش منابع نخواهید داشت.

افزایش همکاری بین اعضای یک تیم

فضای ابری همچنین افزایش همکاری را بین اعضای تیم‌ها و سازمان‌ها تسهیل می‌کند. با استفاده از فضای ابری، چندین کاربر می‌توانند به‌صورت هم‌زمان روی یک فایل کار کنند و تغییرات خود را به اشتراک بگذارند. این مساله علاوه‌براینکه بهره‌وری را افزایش می‌دهد، می‌تواند از مشکلاتی مانند وجود نسخه‌های متعدد و ناسازگار فایل‌ها نیز جلوگیری کند.

در تصویر زیر تفاوت فضای ابری را با ذخیره سازی سنتی و مزایای آن نسبت به سیستم ذخیره سازی معمولی را مشاهده می‌کنید؛ این دو فضا را از نظر هزینه، مقیاس پذیری، ظرفیت، بازیابی داده، در دسترس بودن داده و امنیت با هم مقایسه کرده‌ایم.

معایب فضای ذخیره سازی ابری چیست؟

اما با وجود این مزایا، فضای ذخیره سازی ابری معایبی نیز دارد که در ادامه به آن‌ها می‌پردازیم.

وابستگی به اینترنت

یکی از مهم‌ترین معایب، وابستگی به اینترنت است. برای دسترسی به داده‌های ذخیره‌شده در فضای ابری، به اینترنت نیاز دارید و در صورت قطعی یا کاهش سرعت اینترنت، ممکن است در دسترسی به داده‌ها با مشکل مواجه شوید.

نگرانی‌های امنیتی

هرچند که سرویس‌دهندگان ابری از فناوری‌های پیشرفته برای حفاظت از داده‌ها استفاده می‌کنند؛ اما همیشه احتمال وقوع نقض امنیتی و دسترسی غیرمجاز به داده‌ها وجود دارد. علاوه‌براین، هزینه‌های اشتراک ماهانه برای استفاده از فضای ابری می‌تواند در بلندمدت گران تمام شود. اگرچه هزینه‌ها براساس میزان استفاده است؛ اما با افزایش حجم داده‌ها و نیاز به فضای بیشتر، هزینه‌ها نیز افزایش می‌یابند.

انواع روش ذخیره سازی ابری کدام‌اند؟

فضای ابری به چندین نوع مختلف تقسیم می‌شود که هرکدام برای نیازها و شرایط خاصی مناسب هستند؛ در ادامه به انواع مختلف این نوع ذخیره‌سازی می‌پردازیم.

فضای ذخیره سازی عمومی (Public Cloud)

ذخیره‌سازی عمومی (Public Cloud) منابع به‌صورت اشتراکی بین کاربران مختلف تقسیم می‌شوند؛ این نوع ذخیره‌سازی برای سازمان‌هایی مناسب است که به انعطاف‌پذیری بالا و هزینه کم، نیاز دارند. فضای ذخیره‌سازی عمومی بر مبنای هزینه‌ای مشخص یا حتی رایگان و از طریق اینترنت در خدمت چندین سازمان قرار می گیرند. داده‌های موجود در فضای ذخیره‌سازی ابری عمومی در چندین منطقه پخش شده و اغلب به صورت اشتراکی یا پرداخت در صورت تمایل ارائه می‌شوند. داده‌های ذخیره‌شده در فضای ابر عمومی را می‌توان بسته به نیاز سازمان کوچک یا بزرگ کرد. ارائه دهندگان ابر عمومی معمولاً داده ها را از هر دستگاهی مانند تلفن هوشمند یا پورتال وب در دسترس قرار می دهند.  شرکت‌هایی مانند گوگل، آمازون، IBM و اوراکل این خدمات را ارائه می‌دهند.

فضای ابری خصوصی (Private Cloud)؛ مناسب اطلاعات و داده‌های حساس

نوع دیگری از فضای ابری، ذخیره‌سازی خصوصی است. در این مدل، منابع به‌صورت اختصاصی برای یک سازمان یا فرد در دسترس هستند. این نوع ذخیره‌سازی به‌دلیل امنیت بالاتر و کنترل بیشتر بر داده‌ها، برای سازمان‌هایی که داده‌های حساس و حیاتی دارند بسیار مناسب و مفید است؛ این مدل اغلب در بانک‌ها، بیمارستان‌ها و سازمان‌های دولتی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

فضای ابری ترکیبی (Hybrid Cloud)؛ ترکیب مزایای سرویس عمومی و خصوصی

ذخیره‌سازی ترکیبی (Hybrid Cloud) نوع دیگری است که ترکیبی از ذخیره‌سازی عمومی و خصوصی را دربرمی‌گیرد. در این مدل، سازمان‌ها می‌توانند داده‌های حساس و حیاتی خود را در فضای خصوصی ذخیره کنند، درحالی‌که از فضای عمومی برای ذخیره داده‌هایی با حساسیت کمتر استفاده کنند. این مدل به سازمان‌ها امکان می‌دهد که از مزایای هر دو مدل بهره‌برداری و هم‌زمان هزینه‌ها و امنیت را بهینه کنند.

فضای چند ابری (Multi-Cloud)

ذخیره‌سازی چندگانه (Multi-Cloud) نیز نوعی دیگر از فضای ابری است که در آن سازمان‌ها از چندین سرویس‌دهنده ابری مختلف استفاده می‌کنند. این مدل به سازمان‌ها امکان می‌دهد تا داده‌ها و خدمات خود را بین چندین سرویس‌دهنده مختلف توزیع کنند که این امر به افزایش انعطاف‌پذیری، کاهش وابستگی به یک سرویس‌دهنده خاص و بهینه‌سازی هزینه‌ها کمک می‌کند.

روش‌های ذخیره سازی ابری

ذخیره سازی اشیا (Object Storage)

سازمان‌ها با حجم عظیم و رو به رشدی از داده‌های بدون ساختار مانند عکس‌ها، فیلم‌ها، یادگیری ماشین (ML)، داده‌های حسگر، فایل‌های صوتی و سایر انواع محتوای وب روبرو هستند و باید راه‌های مقیاس‌پذیر، کارآمد و مقرون به صرفه برای ذخیره‌سازی آنها داشته باشند. ذخیره سازی اشیا یک معماری و روش ذخیره سازی داده برای داده های بدون ساختار است. داده‌ها ذخیره سازی شده به این روش در قالبی که می‌آیند ذخیره شده و امکان سفارشی‌سازی ابرداده‌ها را به روش‌هایی فراهم می‌کنند که دسترسی و تجزیه و تحلیل داده‌ها را آسان‌تر کند. به جای سازماندهی در سلسله مراتب فایل‌ها یا پوشه‌ها، اشیاء در بخش‌های امنی نگهداری می‌شوند که تقریباً مقیاس پذیری نامحدودی را ارائه می دهند. ذخیره حجم زیاد داده در این روش هزینه کمتری دارد. راه‌حل‌های ذخیره‌سازی اشیاء برای ساخت برنامه‌های مدرن از ابتدا که نیاز به مقیاس و انعطاف‌پذیری دارند، ایده‌آل بوده و همچنین می‌توانند برای وارد کردن ذخیره‌های داده موجود برای تجزیه و تحلیل، پشتیبان‌گیری یا بایگانی استفاده شوند.

ذخیره سازی فایل (File Storage)

ذخیره‌سازی مبتنی بر فایل به طور گسترده‌ای در بین برنامه‌ها استفاده می‌شود و داده‌ها را در یک پوشه سلسله مراتبی با فرمت فایل ذخیره می‌کند. این نوع ذخیره‌سازی اغلب به عنوان سرور ذخیره‌سازی متصل به شبکه (NAS) با پروتکل‌های سطح فایل بلوک پیام سرور (SMB) شناخته می‌شود که در نمونه‌های ویندوز و سیستم فایل شبکه (NFS) موجود در لینوکس استفاده می‌شوند.

ذخیره سازی بلوکی (Block Storage)

برای برنامه‌های کاربردی سازمانی مانند پایگاه‌های داده یا سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع سازمانی (ERP) بهتر است از ذخیره سازی اختصاصی و با تاخیر کم برای هر میزبان استفاده کرد. در این حالت می توانید از یک سرویس ذخیره‌سازی ابری استفاده کنید که داده‌ها را به صورت بلوکی ذخیره می‌کند. هر بلوک شناسه منحصر به فردی دارد که برای ذخیره سازی و بازیابی سریع به کار می‌رود.

فضای ابری ایرانی

یکی از مشکلاتی که سرویس‌های ابری خارجی دارند، هزینه بالا برای ارتقای پلن و پرداخت هزینه برای کاربران ایرانی است. مساله دیگری که وجود دارد پشتیبانی از فضای ابری است که کاربران ایرانی نمی‌توانند به راحتی از خدمات پشتیبانی استفاده کنند. به همین دلیل بهتر سات از فضای ذخیره سازی ابری ایرانی استفاده کنید. بعضی از سرویس دهنده‌های ایرانی خدمات Cloud Storage را در اختیار کاربران قرار می‌دهند.

فضای ابری رایگان

در این بخش تعدادی از بهترین پلنفرم‌های ابری رایگان را معرفی کرده‌ایم تا بدون پرداخت هزینه به فضای ذخیره سازی رایگان دسترسی داشته باشید.

• گوگل درایو (Google Drive) 
• آی کلود (iCloud)
• فلیپ درایو (FlipDrive(
• نکست درایو (Nextcloud)
• باکس (Box)
• پی کلود (pCloud)
• جامپ شیر (Jumpshare)
• مگا (Mega)
• وان درایو (OneDrive)

فضای ابری با ارائه دسترسی آسان، مقیاس‌پذیری و صرفه‌جویی در هزینه‌ها، به ابزاری حیاتی برای مدیریت داده‌ها تبدیل شده است. اگر می‌خواهید بدانید که فضای ابری چیست و چه کاربردی دارد، باید به این موضوع توجه کنید که این فناوری به شما امکان می‌دهد تا داده‌های خود را بدون نیاز به تجهیزات سخت‌افزاری پیچیده ذخیره، مدیریت و به اشتراک بگذارید و همچنین از قابلیت‌های پشتیبان‌گیری و بازیابی اطلاعات بهره‌مند شوید.

بااین‌حال، انتخاب ارائه‌دهندگان خدمات ابری با توجه به مسائل امنیتی و هزینه‌های بلندمدتی که دارد، پُراهمیت است. به‌طورکلی، فضای ذخیره سازی ابری به کسب‌‌وکار شما این امکان را می‌دهد که به‌طور مؤثرتری به مدیریت داده‌های خود بپردازند و از مزایای آن بهره‌مند شوند.

علاوه بر مزیت‌های هاست ابری یکی از سرویس‌های میزبانی وب کاملا بهینه، هاست وردپرس است و با پلن‌های مختلفی که دارد می‌توانید حجم و سرعت بالایی داشته باشید.

سوالات متداول

1. معنای فضای ذخیره سازی ابری چیست؟

فضای ذخیره سازی ابری یا کلود استوریج به یک سیستم دیجیتال اشاره دارد که در آن داده‌ها به‌جای ذخیره‌شدن بر روی دستگاه‌های فیزیکی محلی، در سرورهای راه دور ذخیره می‌شوند. این سرورها توسط شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات ابری مدیریت می‌شوند و به کاربران این امکان را می‌دهند که به داده‌های خود از طریق اینترنت دسترسی داشته باشند. فضای ابری به کاربران کمک می‌کند تا بدون نیاز به نگرانی از بابت محدودیت‌های فیزیکی، داده‌های خود را ذخیره و مدیریت کنند.

      2. فضای ذخیره سازی ابری کجاست؟

این فضا به‌صورت فیزیکی در مراکز داده (Data Centers) در نقاط مختلف جهان قرار دارند. این مراکز داده، شامل هزاران سرور هستند که به‌صورت هم‌زمان داده‌های کاربران را ذخیره و مدیریت می‌کنند. این سرورها طوری طراحی شده‌اند که داده‌ها را به‌صورت ایمن و با دسترسی سریع ذخیره کنند. هر مرکز داده ممکن است در یک مکان خاص قرار داشته باشد، اما داده‌های شما می‌توانند در چندین مرکز داده در نقاط مختلف جهان توزیع شوند.

    3. چه سرویس‌هایی در حال حاضر به عنوان فضای ابری شناخته می‌شوند؟

یکی از مثال‌های معروف از فضای ابری، سرویس Google Drive  است. Google Drive یک سرویس ذخیره‌سازی ابری رایگان است که به کاربران اجازه می‌دهد فایل‌های خود را به‌صورت آنلاین ذخیره کرده و از هر دستگاهی که به اینترنت متصل است به آن‌ها دسترسی پیدا کنند. این سرویس به کاربران امکان می‌دهد تا فایل‌های خود را به‌صورت امن ذخیره کنند، به‌راحتی آن‌ها را با دیگران به اشتراک بگذارند و در اسناد و فایل‌های مشترک به‌صورت هم‌زمان با دیگران همکاری کنند.